Herinneringen aan ereburger Jaap Pilon

Met het overlijden van Jaap Pilon verliest Veenendaal een van haar markantste inwoners. Tientallen jaren lang was hij zichtbaar aanwezig in vrijwel alle delen van de lokale samenleving: als docent, raadslid, wethouder, journalist, historicus, schrijver, stadsgids en maatschappelijk initiatiefnemer. Voor velen was hij niet alleen een bekende Veenendaler, maar de verpersoonlijking van de stad zelf.

Jaap Pilon begon zijn loopbaan in het onderwijs. Als docent inspireerde hij generaties leerlingen met zijn liefde voor taal, geschiedenis en maatschappelijke betrokkenheid. Oud-leerlingen herinneren zich een bevlogen leraar die talent herkende, mensen stimuleerde en hun leerde met belangstelling naar de wereld om zich heen te kijken. 

Zijn maatschappelijke betrokkenheid bracht hem vervolgens naar de plaatselijke politiek. Eerst als raadslid en later als wethouder droeg hij bij aan de ontwikkeling van Veenendaal. Daarbij had hij bijzondere aandacht voor onderwijs, cultuur, erfgoed en de sociale samenhang binnen de gemeente. Hij was ervan overtuigd dat kennis van de geschiedenis onmisbaar is om richting te geven aan de toekomst. “Je kunt pas vooruit als je weet waar je vandaan komt”, zei Jaap ooit in een interview. Die overtuiging vormde een rode draad door zijn bestuurlijke en maatschappelijke werk.

Gezondheidsredenen dwongen Jaap een stap terug te doen uit de actieve politiek. Toch bleef hij zich onvermoeibaar inzetten voor zijn woonplaats. Als columnist en journalist voor lokale media legde hij de geschiedenis en actualiteit van Veenendaal vast in talloze artikelen en verhalen. Met een scherpe observatie, gevoel voor humor en oog voor menselijke verhalen wist hij een breed publiek aan zich te binden. Hij schreef meerdere boeken over de geschiedenis van Veenendaal en groeide uit tot een gezaghebbende geschiedschrijver van de stad. 

Zijn grote geschiedkundige kennis maakte hem bovendien de eerste officiële stadsgids van Veenendaal. Tijdens rondleidingen bracht hij gebouwen, straten en gebeurtenissen tot leven en wist hij inwoners en bezoekers mee te nemen in het verhaal van de gemeente. Door zijn enthousiasme en vertelkunst werd de geschiedenis van Veenendaal voor velen tastbaar en toegankelijk.  

Pilon beperkte zich niet tot het vastleggen van het verleden. Hij zette zich ook actief in voor het versterken van de gemeenschap. Zo was hij een van de initiatiefnemers achter de plaatsing van struikelstenen ter nagedachtenis aan Joodse inwoners van Veenendaal die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vermoord. Daarnaast speelde hij een belangrijke rol bij maatschappelijke projecten zoals ‘Scoren in de Wijk’, dat jongeren uit verschillende wijken met elkaar in contact brengt. Ook was hij betrokken bij activiteiten waarbij mensen met een verstandelijke beperking kennis maken met democratie en burgerschap. Daarnaast maakte hij zich sterk voor toegankelijk stemmen tijdens verkiezingen.

Door zijn veelzijdigheid, zichtbaarheid en betrokkenheid kende vrijwel iedere Veenendaler zijn naam. Ver buiten de gemeentegrenzen was hij bekend. Zijn warme persoonlijkheid, humor, toegankelijkheid en onmiskenbare liefde voor zijn woonplaats maakten hem tot een geliefde en gerespecteerde figuur. De bijnaam “Mister Veenendaal” werd niet voor niets vaak met hem verbonden.

Als erkenning voor zijn uitzonderlijke betekenis voor de gemeente kende de gemeenteraad hem het ereburgerschap van Veenendaal toe. Daarmee werd hij Veenendaals eerste ereburger ooit. De onderscheiding vormde een bekroning op een leven dat in het teken stond van dienstbaarheid aan de gemeenschap, het bewaren van het collectieve geheugen en het verbinden van mensen.

Met het overlijden van Jaap Pilon verliest Veenendaal een onvermoeibare ambassadeur, een bevlogen verteller en een betrokken burger. Zijn verhalen, publicaties, initiatieven en herinneringen blijven echter voortleven in de stad waarvoor hij zich zijn leven lang heeft ingezet. Onder meer in de virtuele stadstour blijft hij het gezicht van de geschiedenis van Veenendaal.

Volgens Jaaps uitdrukkelijke wens vindt de uitvaart plaats in besloten kring. Wil je de familie een persoonlijk bericht of herinnering meegeven, dan kan dat via het condoléanceregister in De Cultuurfabriek, Kees Stipplein 74.